Puzzelstukjes

Frits Kuipers

Het is heel wat jaren geleden dat ik voor het laatst een puzzel heb gemaakt. Nou ja, ik los nog wel regelmatig een sudoku op, leuke bezigheid tijdens een treinreis, maar een grote legpuzzel van minstens duizend stukjes - waarvan dan weer minstens drie kwart deel bestaat uit lucht en water met nauwelijks te onderscheiden blauwe tinten - zo'n puzzel dus, heb ik al tijden niet meer gemaakt. Wat ik me nog herinner is de bijna nerveuze drang om ‘em' af te willen maken om daarna vast te stellen dat je niets doet met het eindresultaat, behalve dan alle stukjes weer losmaken en in de doos leggen. Dat laatste moet natuurlijk wel zorgvuldig gebeuren, want niets is zo frustrerend als jouw opvolger op zoek is naar zo'n stukje waarop het topje van de mast in de blauwe lucht met in de hoek een grijs tipje wolk moet staan, maar dat er gewoonweg niet is!

Ik ken hem al zeker twee jaar. Net als ik wachtend op de stoptrein die ons het laatste eindje naar station De Riet brengt. We zijn meestal niet de enigen. Het is een rit van nauwelijks twee minuten en niemand neemt dan ook de moeite om een zitplaats op te zoeken. Meestal zwijgend staan we op het balkon, turend naar de nietszeggende stalen wanden van ‘Almelo verdiept', gevolgd door een mompelend afscheid met een ‘prettig weekend' of iets dergelijks. Maar wat me bij hem opvalt is dat hij aandachtig notulen leest. Ik ben niet nieuwsgierig, maar wel verrast door de enkele woorden die ik in de gauwigheid zie staan. ‘Ouderling' en ‘dominee' vallen mij op in wat verder een ellenlang verslag lijkt over begrotingszaken.

Soms gaan er weken voorbij, zonder dat ik hem zie. Hoewel het balkon vrijwel altijd vol staat met bekende gezichten, zijn onze werktijden blijkbaar toch te verschillend om vaak samen te reizen. De meeste keren zien we elkaar op vrijdag, zo lijkt het. Ik zie dat hij wel vaker vergaderstukken doorneemt. Hij zal wel diaken zijn, is mijn inschatting. Totdat hij een keer bij het ‘prettig weekend' antwoordt dat het wel een druk weekend wordt want de preek voor zondagmiddag is nog niet klaar. Het moment is maar kort en ik wens hem sterkte in de voorbereiding om mijn wandeling naar huis te beginnen. Toch geen diaken, maar wat dan? Een dominee die regelmatig met de trein reist lijkt mij onwaarschijnlijk. Dat doe je toch niet?!

Een volgende keer spreek ik hem aan. Nog wachtend op de trein, heb ik zeker vijf minuten de tijd om een beetje te horen ‘hoe het zit'. Natuurlijk zonder mijzelf voor te stellen, want dat maakt het wel heel officieel. Nee, gewoon een beetje kletsen over de weekendbesteding en hopen dat het preken ter sprake komt. Ik hoef het er bepaald niet uit te trekken, want hij praat graag. Over zijn studie theologie en de noodzaak om de geleerde preekkunde 's zondags in de praktijk te brengen. Ik weet nu dan wel waarom hij preekt, maar het roept gelijk een nieuwe vraag op: waarom op deze leeftijd - ik schat hem toch zeker 40-plus - een studie theologie volgen? Tijd om de vraag te stellen is er niet meer; het ‘prettige weekend' begint alweer.

Er verstrijken weken, soms zien we elkaar, meestal niet. En als we elkaar zien spreken we elkaar soms. Hij heeft geen moeite met wat de mensen vinden van zijn gepreek, het is belangrijker wat ‘Boven' ervan vindt en daar komt ook zijn hulp vandaan. Mooi zo, door de manier waarop hij het zegt, vermoed ik dat hij geen moderne theoloog is, die de formuleteksten keurig opzegt, maar iemand die zijn hulp echt verwacht van God, geleid dor Zijn Geest. Ik hoor hem met passie praten over werk in een kindertehuis in zuidelijk Afrika, het gebeurt zelfs een keer dat tijdens ons korte gesprek een Engelstalig telefoontje binnenkomt of hij dit jaar weer met een groep wil komen om te helpen met bouwwerkzaamheden.

Ik vraag me af, waarom hij tegen mij zo vrijmoedig over zijn leven en geloof spreekt. We kennen elkaar niet echt. Hoe weet hij dat ik christen ben? Misschien is dat zo langzamerhand wel te concluderen uit de instemmende respons die ik geef, maar dat zal toch niet vanaf het begin zo duidelijk zijn geweest. Ik hoor over vroegere beroepen, over zaken die je toch niet ‘in de kouwe kleren gaan zitten' en waar je mee moet leren leven. Over een adoptiekind uit Afrika, flarden van ideeën en plannen om zijn leven in te richten en daarbij vooral te letten op wat God daarmee wil. Niet alleen successen, maar ook tijden van droogte. En nu, ja wat nu?

In mijn gedachten heb ik al een paar keer moeten switchen: van diaken naar dominee, van dominee naar student, ik hoop dat er nog veel meer volgt. Ik kan echt genieten van dit hele proces van leren kennen. Zonder te oordelen, maar steeds benieuwd naar het volgende luikje dat opengaat en een tip van de sluier oplicht. Wat zou het jammer zijn om in één keer ‘alles te weten'. Ik moet weer denken aan de legpuzzel van vroeger. Het zoeken naar dat ene stukje. En daarna weer een volgend, en nog één, en nog één... Uitgerekend op eerste Pinksterdag vallen de laatste stukjes op hun plek. Tijdens de Opwekkingsconferentie loop ik, genietend van het mooie weer, langs een toiletgebouw en daar staat een man met de rug naar mij toe zijn handen te wassen. Dat is toch niet...? Ja, het is hem! Eindelijk hebben we meer dan twee minuten de tijd om informatie uit te wisselen. Ik weet nu hoe hij heet, naar welke kerk hij gaat, hoe zijn vrouw eruit ziet en dat ze hier voor het eerst het hele weekend kamperen. De puzzel is klaar...

Ooit dacht ik dat je een boek van ruim duizend bladzijden wel een keer uit had. Met de meeste boeken is dat ook wel het geval, maar met de Bijbel lijkt dat niet te lukken. Steeds weer stuit je op passages die lastig zijn. Soms lijken verhalen wel heel tegenstrijdig en het vragen van ‘waarom' levert vaak geen antwoord. Maar het proces is wel boeiend! Je hoeft niet te struikelen over de verschillen in vertalingen. Soms is een passage of uitdrukking in de ene versie mooier beschreven of krachtiger uitgedrukt, maar elk stukje is de moeite waard. Lees je de Bijbel op je smartphone of heb je een fraai geïllustreerde Rembrandtbijbel, altijd ligt een verrassing klaar voor wie op zoek gaat naar wat God op dit moment met dit, soms wonderlijk gevormde, stukje tot jou persoonlijk wil zeggen. Met (puzzel-)stukjes en beetjes heb ik zo iemand leren kennen. Dat kun jij ook.